🌼 ထူးရစ်ပန်း (Marigold) အကြောင်း သိကောင်းစရာများ 🌼 ၁။ အမည်နှင့် မျိုးရင်း မြန်မာအမည်: ထူးရစ်ပန်း (ဒေသအလိုက် ဘန္ဒာရစ်ပန်း၊ ကုလားပန်း လို့လည်း ခေါ်ဆိုကြပါတယ်)။ အင်္ဂလိပ်အမည်: Marigold ရုက္ခဗေဒအမည်: Tagetes မျိုးရင်း: Asteraceae (နေကြာမျိုးရင်းဝင် ဖြစ်ပါတယ်)။ မူရင်းဒေသ: မက္ကဆီကိုနိုင်ငံနှင့် အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်းကနေ စတင်ပေါက်ရောက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အခုအခါမှာတော့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးမှာ တွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။ ၂။ ထင်ရှားသော မျိုးစိတ်များ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အဓိကတွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ ထူးရစ်ပန်း (၂) မျိုးရှိပါတယ်။ African Marigold (အာဖရိက ထူးရစ်): (အစ်ကို့ပုံထဲက အပင်မျိုးပါ)။ အပင်ရိုးတံရှည်ပြီး အပွင့်အရွယ်အစား ကြီးမားပါတယ်။ အဝါရောင်၊ လိမ္မော်ရောင်တွေ အများဆုံးရှိပြီး ဘုရားပန်းအဖြစ် လူကြိုက်အများဆုံး မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ French Marigold (ပြင်သစ် ထူးရစ်): အပင်ပုပြီး ချုံပုတ်ပုံစံပေါက်ပါတယ်။ အပွင့်အရွယ်အစား သေးငယ်ပြီး အဝါ၊ လိမ္မော်၊ အနီ စပ်ကြား အရောင်မျိုးစုံ ရှိတတ်ပါတယ်။ ၃။ ထူးခြားချက်နှင့် အကျိုးကျေးဇူးများ သဘာဝ ပိုးသတ်ဆေး (Natural Pest Repellent): ထူးရစ်ပန်းရဲ့ အနံ့ဟာ ပြင်းတာကြောင့် ခြံထဲမှာစိုက်ထားရင် ခြင်၊ ယင်၊ ပျကောင်နဲ့ သီးနှံဖျက်ပိုးမွှားတွေကို ဟန့်တားပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခရမ်းချဉ်၊ ငရုတ် စတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ခင်းတွေကြားမှာ သီးညှပ်အဖြစ် ထည့်သွင်းစိုက်ပျိုးလေ့ရှိပါတယ်။ မြေဆီလွှာ အကျိုးပြုခြင်း: ထူးရစ်ပန်းပင်ရဲ့ အမြစ်တွေက မြေကြီးထဲမှာရှိတဲ့ နီမတုတ် (Nematodes) လို့ခေါ်တဲ့ အမြစ်ဖျက်ပိုးတွေကို နှိမ်နင်းပေးနိုင်တဲ့ ဓာတ်တစ်မျိုး ထုတ်ပေးပါတယ်။ ဆေးဖက်ဝင်ခြင်း: ရှေးယခင်ကတည်းက ထူးရစ်ပန်းခြောက်ကို အရေပြား ပြတ်ရှဒဏ်ရာတွေ၊ အပူလောင်တာတွေနဲ့ အရေပြားရောင်ရမ်းတာတွေအတွက် ဆေးဖက်ဝင်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။ (ယနေ့ခေတ် Skin Care တချို့မှာလည်း Calendula/Marigold extract အနေနဲ့ ပါဝင်တာ တွေ့ရပါတယ်)။ အစားအစာနှင့် အရောင်: ကြက်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ကြက်ဥအနှစ် အရောင်လှစေဖို့ ထူးရစ်ပန်းခြောက်ကို အစာထဲထည့်ကျွေးတာမျိုး ရှိသလို၊ အဝတ်အထည် ဆေးဆိုးရာမှာလည်း သဘာဝအရောင်အဖြစ် အသုံးပြုကြပါတယ်။ ၄။ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆောင်မှု ထူးရစ်ပန်းရဲ့ တောက်ပတဲ့ ရွှေအိုရောင်၊ လိမ္မော်ရောင်တွေက နေမင်းကြီးရဲ့ စွမ်းအင် (Sun's Energy) ကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ အောင်မြင်ခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်း၊ လမ်းကြောင်းမှန်ကို ဦးတည်ခြင်းလို့ အဓိပ္ပာယ်ရသလို မြန်မာလူမျိုးတွေအတွက်ကတော့ "ထူးခြားခြင်း" ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့လိုက်အောင် ကံကောင်းခြင်းတွေ ထူးထူးခြားခြား ရောက်လာစေမယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။
🌱 ထူးရစ်ပန်း (Marigold) စိုက်ပျိုးပြုစုနည်း ထူးရစ်ပန်းလေးတွေ အပွင့်လှိုင်လှိုင်နဲ့ ကြာရှည်ခံအောင် အောက်ပါနည်းလမ်းလေးတွေအတိုင်း ပြုစုပေးနိုင်ပါတယ်။ ၁။ နေရာရွေးချယ်ခြင်း (Sunlight) ☀️ ထူးရစ်ပန်းသည် နေရောင်ခြည်ကို အလွန်ကြိုက်နှစ်သက်သော အပင်ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နေ့လျှင် နေရောင်ခြည် (၆) နာရီမှ (၈) နာရီခန့် ရရှိသော နေရာမျိုးတွင် ထားရှိပေးပါ။ (အရိပ်အရမ်းကျသော နေရာတွင် စိုက်လျှင် အပင်ရှည်ထွက်ပြီး ပန်းပွင့် နည်းသွားတတ်ပါတယ်)။ ၂။ ရေလောင်းခြင်း (Watering) 💧 မြေကြီး အပေါ်ယံ ခြောက်သွေ့သွားမှ ရေလောင်းပေးပါ။ အပင်ခြေရင်းကို ရေလောင်းပေးခြင်းက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး အရွက်နှင့် အပွင့်များကို ရေမစိုစေလျှင် ပိုကောင်းပါတယ် (မှိုရောဂါ ကာကွယ်ရန်)။ ရေဝပ်ခြင်းကို မကြိုက်သဖြင့် ရေစီးဆင်းမှုကောင်းအောင် ဂရုစိုက်ပေးပါ။ ၃။ မြေဆီလွှာ (Soil) மண்ண ရေစီးဆင်းမှုကောင်းမွန်သော မြေဆွေး၊ သဲ၊ အုန်းဆံမှုန့် ရောစပ်ထားသော မြေမျိုးကို ကြိုက်နှစ်သက်ပါတယ်။ ၄။ မြေဩဇာ (Fertilizer) 💊 အပင်စိုက်စတွင် သဘာဝမြေဆွေး အနည်းငယ် ထည့်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အပွင့်ပွင့်အားကောင်းစေရန် ပိုတက်ဆီယမ် (Potassium) ပါဝင်သော ဓာတ်မြေဩဇာ (သို့) သဘာဝရွက်ဖျန်းဆေး တစ်လလျှင် တစ်ကြိမ်ခန့် ကျွေးပေးနိုင်ပါတယ်။ (နိုက်ထရိုဂျင် များလွန်းလျှင် အရွက်သာသန်ပြီး အပွင့်နည်းတတ်သည်ကို သတိပြုပါ)။ ၅။ အပွင့်များများပွင့်အောင် ပြုလုပ်နည်း (Deadheading) ✂️ ပန်းပွင့်များ ညှိုးသွားပါက အပင်ပေါ်တွင် ဒီအတိုင်းမထားဘဲ ကတ်ကြေးဖြင့် ဖြတ်ထုတ်ပေးပါ။ ဤသို့ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် အပင်က အဖူးသစ်များ ထပ်မံထွက်ရှိစေရန် အားပေးပြီး ပန်းပွင့်ကာလကို ပိုမိုကြာရှည်စေပါတယ်။